VII Kongres Krajoznawstwa Polskiego

 

Szanowni Państwo, Koleżanki, Koledzy,

Prezydium Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego
w dniu 18 marca 2020 roku podjęło decyzję o wstrzymaniu organizacji
VII Kongresu Krajoznawstwa Polskiego w Łodzi 17-20 września 2020 r.

 

                                     Przygotowujemy VII Kongres Krajoznawstwa Polskiego

Idea kongresów krajoznawczych sięga okresu międzywojennego. Wiązała się wówczas z integracją terenu nowo scalonego Państwa i zespoleniem sił intelektualnych w kształtowaniu postaw patriotycznych. Cechą charakterystyczną kongresów jest splatanie idei krajoznawczych z aktualnymi i przewidywanymi problemami stojącymi przed polskim społeczeństwem, kształtowanie postaw patriotycznych, nieustanne dążenie do wychowywania młodych pokoleń w duchu nieprzemijających wartości. Do tej tradycji nawiązywały kolejne kongresy.

Pierwszy Kongres Krajoznawstwa odbył się w 1929 w Poznaniu towarzysząc Pierwszej Powszechnej Wystawie Krajowej. Poświęcony był treściom krajoznawstwa w odbudowywanej państwowości i metodom budowania tożsamości narodowej. Kolejne kongresy odbywały się: w 1970 r. w Gdańsku, w 1980 r. w Płocku, w 1990 r. w Opolu, w 2000 r. w Gnieźnie i ostatni w 2010 r. w Olsztynie.

Obecnie trwają przygotowania do VII Kongresu Krajoznawstwa Polskiego. Odbędzie się on w Łodzi w 2020 roku.  Jego tematyka skupiać się będzie na problemach związanych z hasłem Kongresu: „Krajoznawstwo wobec tradycji i wyzwań współczesności”.  Opracowana przez prof. dr. hab. Janusza Zdebskiego - przewodniczącego Komitetu Naukowo-Programowego Kongresu „Koncepcja programowa VII Kongresu Krajoznawstwa Polskiego” przedstawiona jest na dalszych stronach.

Organizatorami VII Kongresu są Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze i Uniwersytet Łódzki. Wspólnie przyjęto,
iż VII Kongres odbędzie się w Łodzi w dniach 17-20 września 2020 r.

Tradycyjnie już kongresy krajoznawcze poprzedzają sejmiki regionalne poświęcone zarówno problematyce tożsamości regionalnej, lokalnej, jak i sfer założonych w haśle Kongresu. Tematyka sejmików regionalnych będzie wiązać ogólną tematykę Kongresu z historią, dokonaniami i ludźmi konkretnych regionów. PTTK liczy też na to, że wykorzystując potencjał intelektualny swojego województwa, autorzy opracowań podejmą też sprawy złożone i trudne. Jeśli szukać generalnego zadania sejmików, to powinny one służyć sformułowaniu powinności krajoznawców, wychowawców oraz środowisk naukowych w kształtowaniu tożsamości narodowej, państwowej i regionalnej w złożonym czasie integrowania się europejskiej rodziny, odnajdywaniu korzeni i sensu nowych tożsamości. Sejmiki - w przekonaniu kreatorów Kongresu - powinny zespolić różne ośrodki i osoby w budowaniu podstaw współczesnego, polskiego patriotyzmu. Towarzystwo jest przekonane, że pozwolą one nie tylko na cenne refleksje, ale dadzą podstawy rozumienia wielu spraw i - co ogromnie istotne - sprzyjać będą budzeniu dumy narodowej wynikającej z dorobku pokoleń oraz sposobu wspólnego myślenia o przyszłości. W zamierzeniu przewiduje się, że w trakcie przygotowań do sejmiku w każdym województwie (w oparciu o powiaty) powstaną kanony krajoznawcze województw zawierające listę obiektów szczególnie cennych, mogących być zarówno podstawą wychowania regionalnego, jak i tworzenia interesujących ofert turystycznych. Pozwoli to na rozszerzenie Kanonu Krajoznawczego Polski. Chodzi głównie o to, aby nie tylko ten Kanon rozszerzać, ale w procesie tworzenia kanonów wojewódzkich jeszcze bardziej rozwijać społeczny ruch wszechstronnej aktywności ludzi.

PTTK liczy też na to, że w Towarzystwie dokona się weryfikacji odznak krajoznawczych, ich założeń programowo-organizacyjnych, a przede wszystkim ich wielorakich funkcji społecznych. Oczekuje się, że mogą powstać nowe odznaki pozwalające pięknie dokumentować patriotyczne więzi z Polską konkretnym regionem, ojcowiznami. Wspólnie będą się przenikać prace nad kanonami i nowelizacją systemu regionalnych odznak krajoznawczych. Refleksji i późniejszym działaniom w tym zakresie między innymi służy książka Zbigniewa Lewandowskiego.

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze skupiające wspaniałych krajoznawców, znakomitych nauczycieli kraju ojczystego, ukształtowało w swoim działaniu formułę współpracy ze środowiskami naukowymi, dziennikarskimi oraz pedagogicznymi, stąd organizatorami sejmików będą jednostki terenowe PTTK o zasięgu wojewódzkim. Przewiduje się,
że patronat nad ich przygotowaniem obejmą marszałkowie województw.

Sejmiki odbywać się będą w 2019 roku i wyjątkowo w I kwartale 2020 r. Zamierzeniem organizatorów Uniwersytetu Łódzkiego i Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego jest to, aby dorobek sejmików został zaprezentowany
w czasie Kongresu w Łodzi.

Okres poprzedzający VII Kongres to jednocześnie czas dwóch wielkich jubileuszy krajoznawców. W 1919 roku stworzona została formuła propagująca ruch krajoznawczy młodzieży szkolnej, a w 1910 r. ukazał się pierwszy numer „Ziemi", pierwszego czasopisma polskich krajoznawców. Dorobek tych sesji jubileuszowych wzbogaci Kongres Krajoznawczy stanowiąc obok sejmików regionalnych ważny element jego konstrukcji programowej.